Wereldwaterdag 2018 heeft als thema ‘de natuur voor water’

Herbebossing in Ecuador
Herbebossing met boompjes uit de eigen kwekerij (Ecuador, Cuencas) © Protos

“Hoe kunnen we overstromingen, droogtes en waterbevuiling verminderen?  Door oplossingen te gebruiken die we vinden in de natuur.”

Wereldwaterdag vraagt jaarlijks aandacht voor het groot belang van water en roept ook op tot actie. Voor 2018 zijn de schijnwerpers gericht op de natuur en haar eigen herstellende kracht om de waterbalans en -kwaliteit in evenwicht te brengen.

De boodschap luidt: op de natuur gebaseerde oplossingen, zoals herbebossing of het in ere herstellen van draslanden (natte gebieden, moerasland), zijn duurzaam en kosten-efficiënt. Zij kunnen de watercyclus in evenwicht brengen, de effecten van de klimaatverandering temperen en de gezondheid van de mens verbeteren.  We doen beter een beroep op het “natuurlijk kapitaal” dat de natuur ons aanreikt i.p.v. te investeren in kostelijke kunstmatige infrastructuur.

Met allerlei ‘natuurlijke’ oplossingen kunnen we het milieu beschermen en vervuiling tegengaan, 2 centrale doelen in SDG6, de Duurzame Ontwikkelingsdoelstelling gewijd aan ‘schoon water en sanitair’. SDG6 houdt in dat tegen 2030 de beschikbaarheid en het duurzame beheer van water een feit is voor iedereen en overal. Dit jaar zoemt Wereldwaterdag in op SDG 6.6: “Tegen 2020 op water gebaseerde ecosystemen beschermen en herstellen, met inbegrip van bergen, bossen, moerassen, rivieren, grondwaterlagen en meren”. Overigens zou deze natuurlijke aanpak ook bijdragen aan het bereiken van de andere Duurzame Ontwikkelingsdoelstellingen zoals bv. ‘geen honger’, ‘geen armoede’, ‘gezondheid en welzijn’, ‘duurzame gemeenschappen’, ‘leven in water’, ‘leven op het land’,…

Een paar feiten op een rijtje gezet door Unesco:

  • 2,1 miljard mensen hebben geen toegang tot een veilige waterdienstverlening.
  • 844 miljoen mensen hebben geen basisdienstverlening voor drinkwater: ze zijn langer dan een halfuur onderweg om drinkwater te halen, zijn aangewezen op een open waterput of een bron waar ook dieren van drinken of gebruiken oppervlaktewater uit rivieren, meren of kanalen.
  • Tegen 2050 zouden er 2 miljard mensen meer op de wereld zijn dan vandaag, de vraag naar water zou dan met 30% stijgen.
  • Tegelijk zouden tegen 2050 3 miljard mensen in waterarme gebieden leven.
  • Landbouw is de grootste watergebruiker, vooral voor irrigatie: 70% van het beschikbare water. Minder dan 1% van het water dient voor drinkwater.
  • Meer dan 80% van het afvalwater wereldwijd gaat ongezuiverd terug naar de natuur.
  • Sinds 1900 gingen tussen 60 en 70% van de natuurlijke draslanden verloren door menselijke activiteit.
  • Het aantal personen dat in gebieden onder risico van overstromingen leeft, zal tegen 2050 stijgen tot 1,6 miljard in 2050 (ten opzicht van 1,2 miljard personen vandaag).
  • Vandaag worden 1,8 miljard mensen getroffen door bodemdegradatie en verwoestijning.

Natuurlijke oplossingen

De oplossingen die in de natuur zelf te vinden zijn, hebben te maken met een goed beheer van de bestaande vegetatie, met bodembeheer en beheer van de draslanden, inclusief rivieren en meren.

Een paar voorbeelden:

  • De veelvuldige en overvloedige overstromingen als gevolg van de klimaatverandering kunnen ingeperkt worden door bufferzones op de oevers van rivieren aan te leggen of door rivieren (opnieuw) te verbinden met natuurlijke overstromingsgebieden:  “geef ruimte aan water”;
  • Duurzame landbouw met erosiebestrijdende maatregelen, met oeverbescherming of stroken land die met inheemse boomsoorten aangeplant worden, is minder watervervuilend;
  • Draslanden zijn een duurzame en efficiënte manier om water vast te houden en water te zuiveren, draslandenzijn ‘groene’ infrastructuur, als tegenhanger van ‘grijze’ of ‘harde’ infrastructuur zoals een dam.
  • In steden kunnen ook maatregelen genomen worden gebaseerd op oplossingen die de natuur ons toont: groendaken houden langer water vast en temperen de afloop naar riolen, bestrating kan water doorlaatbaar gemaakt worden, “wadi’s” tussen huizen en appartementen laten het water in de bodem infiltreren om zo onze grondwaterlagen aan te vullen. Deze grondwaterlagen zijn een belangrijk ecosysteem waar we drinkwater uit produceren.

Anti-erosiemaatregelen op de heuvels van Burundi
Anti-erosiegeulen op de heuvels van Burundi © Protos

Protos legt in al zijn projecten de nadruk op een duurzaam beheer van water, waarbij duurzaam betekent: voldoende, overal, voor iedereen en ook voor de toekomstige generaties. Integraal Waterbeheer (IWB) houdt rekening met al deze aspecten en vormt de rode draad door de projecten. Zo kan je nooit bijvoorbeeld de watervoorziening van een dorp geïsoleerd bekijken, je moet rekening houden met alle factoren en mensen die betrokken zijn, ook de natuur en de stroomopwaartse of stroomafwaartse gebieden. Daarnaast vormt en begeleidt Protos met zijn partners lokale beheercomités van waterinfrastructuur en (sub)bekkenbeheer volgens IWB. Die comités bestaan grotendeels uit de gebruikers zelf die instaan voor de goede werking van hun waterpunt, voor het onderhoud, voor het correct innen van de bijdragen, voor herbebossing, voor anti-erosiemaatregelen,  enz.

Bron en meer info: http://worldwaterday.org/

Hoe wordt Wereldwaterdag gevierd?

Wereldwaterdag bestaat al sinds 1992: toen riepen de Verenigde Naties 22 maart 1993 uit tot eerste Wereldwaterdag. Elke lidstaat van de VN besteedt deze dag aan bewustwording bij het brede publiek en alle betrokken sectoren. Elk jaar neemt een VN-agentschap de leiding: dit jaar is dit UNESCO.

Op Wereldwaterdag zijn er wereldwijd verschillende activiteiten: optochten, theater, vormingen, studiedagen, sensibiliserende en ludieke acties voor jong en ouder, politiek pleidooiwerk, enz. Scholen, gemeentebesturen, sociale organisaties, nationale overheden, ngo’s, watermaatschappijen, gebruikersverenigingen – zowel bij ons als in landen in ontwikkeling – werken die dag op hun manier rond het thema: zie www.worldwaterday.org. Een overzicht van de activiteiten in België vind je hier.

Op Wereldwaterdag brengt Protos – nog meer dan op andere dagen – ‘water’ onder de aandacht. De Protosteams in Afrika en Latijns-Amerika nemen deel aan lokale activiteiten of organiseren zelf sensibiliserende momenten. In België trekt Protos mee aan de kar bij de sensibiliserende initiatieven om van water ook een politiek thema te maken.

Scholen in België zetten op Wereldwaterdag hun beste beentje voor tijdens de ‘Walks for water’: leerlingen stappen voor water en verwijzen zo naar de vele kilometers die miljoenen mensen dagelijks moeten stappen om aan water te geraken: zie www.wereldwaterdagatschool.be.

Kom in actie!

Protos wil rond Wereldwaterdag extra actie ondernemen om méér mensen toegang te geven tot drinkbaar water. We roepen op om met je werk, vereniging, vrienden, familie of buren acties op te zetten #VoorDrinkwater. Zin om mee in de Protos-ploeg te lopen tijdens de North Sea Port Run Gent (8 april 2018)? Verkoop je liever koekjes ten voordele van onze drinkwaterprojecten? Of wil je een andere actie opzetten? Surf naar www.voordrinkwater.be voor meer informatie. Bedankt!

“The answer is in nature” - Het antwoord komt van de natuur!